Łukawica

Bitwa pod Łukawicą

(zachowana oryginalna pisownia)

„Pozostając dłuższy czas w obozie pod Skrobacianką. Ejtminowicz Julian powiększał swoje szeregi bądź ochotnikami zbieranymi na miejscu, bądź doprowadzanymi mu oddziałami, jak Waszkiewicza i Tołkina, lub ochotnikami zebranymi przez Barancewicza, a doprowadzonymi przez Kiersnowskiego. Niebawem przybył do oddziału Bogusław Ejtminowicz brat Juliana, również b. oficer mosk. I obiął dowództwo nad całym oddziałem, podczas gdy julian wyruszał w powiat, by organizować nowe oddziały, stykając się bądź z Kiersnowskim, bądź z Barancewiczem i wracał znowu do obozu. Ostatecznie wszystkie siły ruszyły na południe. Dążąc do połączenia się z Barancewiczem Eitminowicze na stanowisku pod wsią Łukawica zaatakowani zostali przez nieprzyjaciela. Na prawym brzegu brzeźniaka, w którym strudzeni wypoczywali, a który nie nadawał się do obrony, ze strony Łukawicy zajął pozycyę pluton H u w a l d a, z przeciwnej strony pluton Waszkiewicza, środek zaś zajmował T o ł k i n. Kozacy wyminąwszy Hu-walda, wpadli na Tołkina, który ich przyjął ogniem. Nadbiegła wnet piechota z dwóch stron przeciwnych, a wtedy Waszkieicz i Huwald przymknęli się do Tołkina i rociągnięta linia bojowa powstańców poczęła się cofać, odstrzehwając się, ale niebawem rozerwała się z kilkoma ludźmi w jedną stronę Ejt-m i n o w i c z Bogusław, z całą zaś masą Julian w drugą stronę. Bój trwał od godz. 2 w południe do 5. 'Zginął w nim Tołkin ugodzony kulą a następnie do-kłuty piką oraz 4 innych, ranionych zaś ciężko było pięciu. Następnego dnia wymknął się Julian z zasadzki, w którą go chcieli wprowadzić moskale pod Lępicą i przeszedł w Mniu rzeką Nurzec, a we wieluńskim lesie połączył się z nim Bogusław. W kila dni potem mimo pościgu moskali zeszli się z Barancewiczem i niebawem pod Mielnikiem wkroczyli na Podlasie a pod Kolanem połączyli się Z Krysińskim”
Źródło: Bitwy i potyczki 1863-1854, Rapperswil, 1913